İran Savaşı Amerika’nın Dünyadan Kopuşunu Hızlandırıyor
Ankara, 21 Nisan 2026 — İran savaşı, ABD’nin küresel nüfuzuna zarar verirken Başkan Donald Trump’ın ikinci dönemiyle zaten sarsılmış olan ülkelerle gerilimleri artırıyor. Uzmanlar, bu güç erozyonunun tersine çevrilmesinin zor olabileceği uyarısında bulunuyor.
Müttefikler ABD’ye Mesafe Koyuyor
Bangladeş’ten Slovenya’ya kadar birçok ülkede yakıt tayınlaması ulaşımı felce uğratırken liderler istemedikleri bir savaşın sonuçlarıyla uğraşıyor. Müslüman çoğunluklu ülkelerde Amerikan karşıtı anlatılar yayın dalgalarını dolduruyor. NATO’daki ABD müttefikleri bile Washington’a yardımlarını sınırlandırdı. Washington’da görevli Asyalı bir diplomat, “Birçok kişi bu savaşın ne kadar kaotik olduğundan bıktı. Daha makul bir kişi bir sonraki başkan olursa ABD’nin imajı iyileşebilir, ancak politika yapıcılar için bu, ABD ile uyumlu kalmak için ne kadar ileri gidebileceğimiz hakkında zorlu soruları gündeme getiriyor” dedi.
Kanada: ABD’ye Güvenemeyiz
Kanada Başbakanı Mark Carney, ülkesinin ABD ile ekonomik bağlarını düzeltilmesi gereken “zayıflıklar” olarak tanımladı. Carney, “Kendimize dikkat etmeliyiz çünkü tek bir yabancı ortağa güvenemeyiz. Komşularımızdan gelen aksamayı kontrol edemeyiz. Geleceğimizi, aniden duracağı umuduna bağlayamayız” dedi. Eski Ulusal Güvenlik Konseyi yetkilisi Thomas Wright ise “Müttefikler neye inanacaklarını bilmiyor, hasımlar neyden korkacaklarını bilmiyor ve kendi Kabinesi onun stratejisinin veya niyetlerinin gerçekte ne olduğunu bilmiyor” değerlendirmesinde bulundu.
Avrupa ABD’siz Güvenlik Arıyor
Boğazın kapanmasına yanıt olarak İngiltere ve Fransa, ABD’yi değil, düzinelerce müttefik devleti bir araya getirerek savaş sona erdikten sonra boğazı açık tutacak bir plan hazırlamak için toplantılar düzenledi. Avrupa girişimi, boğazda ticari gemi taşımacılığını korumak için savunma operasyonları yürütmeyi amaçlıyor. Bu gelişme, AB’nin Trump yönetiminin Grönland’ı zorla alma tehditlerine yanıt olarak bloğun kolektif savunma mekanizmasını güçlendirme yollarını araştırdığı bir dönemde geldi.
Enerji Şoku Çin’e Yarayabilir
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’la savaşı başlatmasından bu yana küresel enerji sektörü, Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve İran’ın Ortadoğu’daki enerji tesislerine saldırılarıyla darbe yedi. Dalgalı enerji fiyatlarına en fazla maruz kalan Asya ülkeleri yenilenebilir enerji tesislerini hızlandırma sözü verdi. Birçoğu, güneş enerjisi tedarik zincirinin ezici çoğunluğunu kontrol eden Çin’e yönelebilir. Pekin, düşük fiyatlarla elektrikli araçlar üretiyor ve temiz enerji için gerekli minerallerin büyük kısmını kontrol ediyor.
Diplomatik Fiyaskolar
ABD’nin Tacikistan Büyükelçiliği’nden gönderilen bir kabloda, “İran’daki çatışmanın, Tacikistan’ın yoğun şekilde kısıtlanmış medya ortamında kalıcı bir Amerikan karşıtı anlatının ortaya çıkmasına yol açtığı” uyarısında bulunuldu. Savaş devam ederken Trump’ın İran’da neyi başarmak istediği konusundaki sürekli kararsızlığı müttefiklere güven vermiyor. Biden yönetiminde görev yapmış Wright, “Uzun vadeli prognoz ölümcül değil. Ancak soru şu: Bu sürüklenme devam ederse Çin, Rusya, Kuzey Kore ve İran önümüzdeki iki yıl dokuz ayda ne yapacak?” diye sordu.
