Bolat’tan Hürmüz mesajı: Stratejik tedarikte yeni dönem başlıyor
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilimin küresel ticaret dengelerini kalıcı şekilde değiştirebileceğini söyledi. Bolat, “Körfez ve Hürmüz eskisi gibi olmayacak. Ülkeler stratejik tedarikleri için alternatif güzergahlar arayacak.” dedi.
Bolat’ın açıklamaları, Ticaret Bakanlığının işbirliği ve Albayrak Medya’nın ev sahipliğinde düzenlenen “Ticarette Türkiye Yüzyılı Zirvesi” kapsamında geldi.
Hürmüz’deki kriz küresel arz endişesini büyüttü
Bakan Bolat, Hürmüz Boğazı’nın dünya enerji ve hammadde ticaretindeki kritik rolüne dikkat çekti.
Dünyadaki petrolün yüzde 25’inin, doğal gazın yüzde 20’sinin ve gübre ile petrokimya ürünlerinin önemli bölümünün Hürmüz üzerinden taşındığını belirten Bolat, İran’ın boğazı stratejik baskı unsuru olarak kullanmasının piyasalarda arz krizi korkusunu tetiklediğini söyledi.
Bolat, enerji ve gübre fiyatlarındaki yükselişin küresel enflasyon üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade etti.
“Dünya ticaretinde büyüme yavaşlayabilir”
Küresel ekonominin savaşlar, enerji krizi ve ticaret gerilimleri nedeniyle kırılgan hale geldiğini belirten Bolat, Dünya Ticaret Örgütü’nün büyüme tahminlerine dikkat çekti.
Geçen yıl dünya mal ticaretinin yüzde 4,6 büyüdüğünü hatırlatan Bolat, mevcut kriz ortamında küresel büyümenin yüzde 1,9 seviyesine kadar gerileyebileceğini söyledi.
Bolat ayrıca kötümser senaryoda dünya ticaretindeki büyümenin yüzde 1,4’e kadar düşebileceğini ifade etti.
Türkiye’de arz sorunu yaşanmadı
Bakan Bolat, Körfez’de savaşın başlamasının ardından birçok ülkede yakıt kuyrukları ve elektrik kesintileri görüldüğünü ancak Türkiye’nin önceden aldığı tedbirlerle arz güvenliğini koruduğunu belirtti.
Mazot, benzin, doğal gaz, elektrik, gübre ve petrokimya ürünlerinde arz sıkıntısı yaşanmadığını söyleyen Bolat, fiyat artışlarının ise küresel piyasalardaki yükselişten kaynaklandığını ifade etti.
Bolat, “Tedbirler sayesinde gübrede, petrokimyada ve akaryakıtta sorun yaşanmadı.” dedi.
Körfez’e ihracat düştü, Avrupa’dan sipariş arttı
Körfez ülkelerine ihracatta mart ayında yüzde 35 düşüş yaşandığını açıklayan Bolat, buna karşın alternatif tedarik arayışları nedeniyle Türkiye’ye yeni siparişlerin yöneldiğini söyledi.
Avrupa ülkelerinin Uzak Doğu ve Körfez’den temin edemediği ürünler için Türkiye’ye yönelmeye başladığını belirten Bolat, bu durumun Türkiye’nin bölgesel üretim merkezi rolünü güçlendirdiğini ifade etti.
Kalkınma Yolu Projesi hızlanabilir
Bolat, son gelişmelerin Kalkınma Yolu Projesi’ni de hızlandırabileceğini söyledi.
Hürmüz Boğazı’na alternatif lojistik hatların önem kazandığını belirten Bolat, ülkelerin stratejik enerji ve ticaret rotalarını çeşitlendirmeye çalışacağını ifade etti.
Lojistik maliyetlerinin savaş nedeniyle ciddi şekilde yükseldiğini vurgulayan Bolat, konteyner taşımacılığı fiyatlarında sert artışlar yaşandığını söyledi.
Değerlendirme
Bolat’ın açıklamaları, Hürmüz Boğazı krizinin artık geçici bir jeopolitik riskten çıkıp küresel ticaret mimarisini yeniden şekillendiren stratejik bir kırılmaya dönüştüğünü ortaya koyuyor. Özellikle enerji, gübre ve lojistik maliyetlerindeki baskının dünya ticaretinde yeni alternatif güzergah arayışlarını hızlandırması bekleniyor.
Türkiye’nin ise coğrafi konumu, üretim kapasitesi ve alternatif transit hat avantajı sayesinde bu süreçte bölgesel tedarik merkezi olarak öne çıkabileceği değerlendiriliyor.
