IMF İran Ekonomisinde Yüzde 6,1 Küçülme Bekliyor
Ankara, 23 Nisan 2026 — Ortadoğu’daki savaş, zaten kırılgan olan İran ekonomisini serbest düşüşe sürüklüyor. Uluslararası Para Fonu, İran ekonomisinin 2026’da yüzde 68,9 enflasyonla yüzde 6,1 küçüleceğini tahmin ediyor. Üst düzey yetkililer, ekonominin yeniden inşasının on yıldan fazla sürebileceği uyarısında bulunuyor.
Gıda Fiyatları Yüzde 219 Arttı
Savaş öncesinde de yaptırımlar nedeniyle baskı altında olan İran ekonomisi, Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması ve ABD ablukasıyla çöküşün eşiğine geldi. Gıda enflasyonu Şubat ayına kadar yüzde 105’e hızlandı; ekmek ve tahıllar yüzde 140, yağlar ise yüzde 219 arttı. İran bankaları, yetkililerin enflasyonu kontrol altına almaya ve nakit taleplerini karşılamaya çalışmasıyla geçen ay tarihinin en büyük banknotu olan 10 milyon riyallik banknotu dağıtmaya başladı. Para birimi riyal, ABD doları başına yaklaşık 1,32 milyon riyale düştü.
İhracat Gelirlerinin Yüzde 70’i Kesilebilir
Yıllık ticaretinin yüzde 90’ından fazlası boğazdan geçen İran’da, Oxford Economics baş gelişmekte olan piyasalar ekonomisti yardımcısı Jason Tuvey, ABD ablukası sırasında yenilenen gerilimlerin İran’ın ihracat gelirlerinin yüzde 70’ini kesebileceğini belirtti. Tuvey, savaşın iç talepte ve ithalatta çöküşü tetiklediğini, ticaret ortaklarından alınan Mart ayı rakamlarının İran’a ihracatın hızla düştüğünü gösterdiğini söyledi. İran 2024’ten beri GSYH verilerini yayınlamıyor ve yaygın internet kesintisi yerel istatistiklere erişimi engelliyor.
“Abluka İran’ı Müzakere Masasına Getirecek”
Brookings Enstitüsü’nde kıdemli uzman olan Robin Brooks, abluka ile İran petrol ticaretini destekleyen Çin bankalarına yaptırım tehdidinin birleşik baskısının İran ekonomisine birçok kişinin beklediğinden daha şiddetli bir darbe indiriyor olabileceğini söyledi. Brooks, “Tahran’ın ana can damarlarından birini kapatıyor ve İran’ın ödemeler dengesinin duvara tosladığı noktayı öne çekiyor. Bu ablukanın etkinliği ve İran’da yarattığı korku, Tahran’ı büyük olasılıkla iyi niyetle müzakere masasına geri getirecek” değerlendirmesinde bulundu.
Ekonomi Yeniden İnşa Edilmek Zorunda
Trump yönetimi ayrıca İran’a bağlı işlemleri kolaylaştıran Çin bankalarına yeni yaptırımlar tehdidini de gündeme getirdi. İran’ın birincil savaş taktiği ekonomik hasar olurken Tahran, komşularının enerji altyapısını hedef aldı ve Hürmüz Boğazı’nı kapatarak on yılların en kötü enerji şokunu tetikledi. Savaştan önce de yaptırımlarla boğuşan İran ekonomisi, çatışmanın başlamasından bu yana tarihinin en ağır ekonomik krizlerinden birini yaşıyor. Ülkenin enerji altyapısının büyük bölümü de savaşta hasar gördü. İran riyali, geçen Temmuz ayında ABD’ye karşı 12 günlük savaşın ardından aylar içinde değerinin yüzde 60’ını kaybetmişti. 2025’te enflasyon yüzde 50’yi aşmıştı. IMF’nin son tahminleri, İran ekonomisindeki çöküşün boyutlarını gözler önüne seriyor.
