ABD-İran müzakereleri: İslamabad’da kritik başlıklar masada
Ankara, 11 Nisan 2026 — ABD ve İran arasında İslamabad’da başlayan görüşmelerde, bölgesel savaşın sona erdirilmesi ve enerji piyasalarının istikrara kavuşması için kritik başlıklar ele alınıyor. Taraflar arasındaki derin görüş ayrılıkları, müzakerelerin zorlu geçeceğine işaret ediyor.
Lübnan anlaşmazlığı öne çıkıyor
İran, Lübnan’da ateşkes sağlanmasını müzakerelerin ön koşulu olarak masaya getiriyor. İsrail’in Hizbullah hedeflerine yönelik operasyonlarının durdurulmasını isteyen Tahran, bu konunun anlaşmanın ayrılmaz bir parçası olduğunu savunuyor.
ABD ve İsrail ise Lübnan’daki askeri operasyonların ateşkes kapsamına dahil olmadığını belirterek bu talebe karşı çıkıyor. Bu ayrışma, görüşmelerin en kritik kırılma noktalarından biri olarak öne çıkıyor.
Yaptırımlar ve ekonomik talepler
İran, yıllardır ekonomisini baskılayan yaptırımların kaldırılmasını ve dondurulan varlıklarının serbest bırakılmasını talep ediyor. Washington ise yaptırımların hafifletilmesine ancak nükleer ve füze programlarında geri adım atılması karşılığında sıcak bakıyor.
Bu karşılıklı şartlar, taraflar arasında pazarlığın en yoğun yaşandığı alanlardan biri olarak dikkat çekiyor.
Hürmüz Boğazı küresel risk merkezi
Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol, müzakerelerin en stratejik başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. İran, boğaz üzerindeki otoritesinin tanınmasını ve geçişleri düzenleme hakkını savunuyor.
ABD ise enerji arz güvenliği açısından boğazın tamamen açık kalması gerektiğini vurguluyor. Bu başlık, küresel petrol piyasaları açısından kritik önem taşıyor.
Nükleer program ve füze gerilimi
İran, uranyum zenginleştirme hakkının korunmasını isterken, ABD bu talebi reddediyor ve nükleer faaliyetlerin sınırlandırılmasını talep ediyor. Benzer şekilde İran’ın füze kapasitesi de müzakerelerin önemli bir başlığı olarak öne çıkıyor.
Washington ve İsrail, füze programının ciddi şekilde kısıtlanmasını isterken, Tahran bu kapasitenin savunma doktrininin parçası olduğunu belirterek taviz vermeye yanaşmıyor.
Savaş tazminatları ve askeri varlıklar
İran, savaş sürecinde oluşan zararlar için tazminat talebini gündeme getirirken, ABD bu konuda net bir pozisyon açıklamış değil. Bu başlık, müzakerelerde ilerleyen aşamalarda daha fazla öne çıkabilir.
Öte yandan İran, ABD askeri güçlerinin bölgeden çekilmesini ve saldırmazlık taahhüdü verilmesini talep ediyor. ABD ise bölgedeki askeri varlığını koruma konusunda kararlı bir tutum sergiliyor.
Öne çıkan başlıklar
- Lübnan’da ateşkesin kapsamı konusunda anlaşmazlık
- Yaptırımların kaldırılması ve ekonomik talepler
- Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol tartışması
- Nükleer program ve füze kapasitesi gerilimi
- Askeri varlıklar ve savaş tazminatları
Kritik süreç küresel etkiler yaratabilir
İslamabad’daki görüşmeler, yalnızca ABD-İran ilişkilerini değil, Orta Doğu’daki dengeleri ve küresel enerji piyasalarını da doğrudan etkileyebilir. Taraflar arasındaki anlaşmazlıkların derinliği, sürecin uzun ve zorlu geçeceğine işaret ediyor.
Diplomatik temasların sonucu, önümüzdeki dönemde hem jeopolitik riskleri hem de küresel ekonomik görünümü belirleyici ölçüde etkileyebilir.
