ABD’den Tayvan’a sert mesaj: Savunma gecikmesi Çin’e taviz olabilir
ABD Dışişleri Bakanlığı, Tayvan’ın savunma harcamalarındaki gecikmelerin Çin’e “taviz” anlamına gelebileceği uyarısında bulundu. Washington’dan gelen açıklama, Çin’in Tayvan üzerindeki askeri baskısını artırdığı dönemde dikkat çekti.
Tayvan parlamentosunun, Cumhurbaşkanı Lai Ching-te’nin talep ettiği dev savunma paketinin yalnızca üçte ikisini onaylaması bölgede yeni tartışma yarattı.
ABD’den dikkat çeken “Çin’e taviz” çıkışı
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü:
- Tayvan’ın kritik savunma kabiliyetlerini hızla güçlendirmesi gerektiğini
vurguladı.
Washington açıklamasında:
“Savunma bütçesindeki daha fazla gecikme Çin Komünist Partisi’ne verilmiş tavizdir”
ifadeleri kullanıldı.
Açıklama, ABD’nin Tayvan konusunda son dönemde verdiği en sert mesajlardan biri olarak değerlendirildi.
Tayvan 40 milyar dolarlık ek bütçe istemişti
Tayvan Cumhurbaşkanı Lai Ching-te:
- Çin’in artan askeri baskısına karşı
40 milyar dolarlık ek savunma bütçesi talep etmişti.
Ancak muhalefetin çoğunlukta olduğu parlamento:
- bütçenin yalnızca yaklaşık üçte ikisini
onayladı.
Muhalefet partileri:
- savunma harcamalarına karşı olmadıklarını
- ancak “boş çek” vermeyeceklerini
savundu.
Yerli füze ve drone projeleri dışarıda kaldı
Onaylanan bütçenin büyük bölümünün:
- ABD silah sistemlerine
ayrıldığı belirtildi.
Buna karşılık:
- yerli üretim insansız hava araçları
- deniz saldırı dronları
- füze sistemleri
gibi kritik projeler kapsam dışı bırakıldı.
Savunma Bakanlığı bunun:
“kabiliyet boşlukları”
yaratabileceği uyarısında bulundu.
“T-Dome” sistemi risk altında
Tayvan Savunma Bakanlığı özellikle:
- “Chiang Kung”
veya - “Güçlü Yay”
adı verilen anti-balistik füze sisteminin bütçe dışında bırakılmasına dikkat çekti.
Bu sistemin:
- Tayvan’ın yeni “T-Dome” hava savunma ağının omurgasını oluşturması
planlanıyordu.
Yetkililer:
“Zamanında tedarik edilemezse hava savunmasının savaş etkinliği ciddi şekilde etkilenebilir”
ifadelerini kullandı.
Çin baskıyı artırıyor
Pekin yönetimi:
- Tayvan’ı kendi toprağı olarak görüyor
ve son yıllarda ada çevresindeki: - askeri tatbikatlarını
- hava ihlallerini
- deniz baskısını
önemli ölçüde artırdı.
Çin ayrıca:
- ABD’nin Tayvan’a silah satışlarına
sert şekilde karşı çıkıyor.
HIMARS alımı devam edecek
Onaylanan bütçe kapsamında Tayvan:
- Lockheed Martin üretimi HIMARS çoklu roketatar sistemleri
gibi bazı Amerikan savunma ekipmanlarını satın almaya devam edecek.
Cumhurbaşkanı Lai:
- onaylanan bütçeyi önemli bulduğunu
ancak bunun yalnızca “ilk adım” olduğunu söyledi.
“Her gecikme güvenlik riskini artırıyor”
Lai Ching-te sosyal medya paylaşımında:
“Her boşluk savunma sisteminin bütünlüğünü etkiler”
ifadelerini kullandı.
Tayvan lideri ayrıca:
“Her gecikme Tayvan halkının ortak güvenlik riskini artıracaktır”
dedi.
ABD-Tayvan hattında askeri yakınlaşma sürüyor
ABD:
- Tayvan’ın resmi müttefiki olmasa da
adanın en büyük silah tedarikçisi konumunda bulunuyor.
Washington son yıllarda:
- füze sistemleri
- savaş uçakları
- radar teknolojileri
- asimetrik savaş ekipmanları
konusunda Tayvan’a desteğini artırdı.
Bölgedeki gerilim yeniden yükseliyor
Analistler:
- Tayvan’daki bütçe tartışmalarının
- Çin’in askeri baskısının
- ABD’nin sert açıklamalarının
Asya-Pasifik’te yeni gerilim dalgasını tetikleyebileceğini değerlendiriyor.
Özellikle:
- Tayvan Boğazı
- Güney Çin Denizi
- yarı iletken tedarik zinciri
küresel ekonomi açısından kritik risk alanları arasında gösteriliyor.
Değerlendirme
ABD’nin Tayvan savunma bütçesindeki gecikmeleri açık şekilde “Çin’e taviz” olarak tanımlaması, Washington’un bölgede daha sert güvenlik söylemine geçtiğini gösteriyor. Tayvan’daki siyasi bölünmenin savunma projelerini yavaşlatması ise Pekin baskısının arttığı dönemde ciddi stratejik risk olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre önümüzdeki süreçte Tayvan’ın:
- yerli savunma sanayisi
- drone teknolojileri
- füze savunma sistemleri
alanındaki yatırımları küresel jeopolitik gündemin merkezinde kalmaya devam edecek.
