ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan ticari gemiler için başlattığı “Özgürlük Projesi” operasyonunun, Suudi Arabistan’ın üs ve hava sahası kullanımını askıya almasının ardından durdurulduğu iddia edildi. NBC News’in ABD’li yetkililere dayandırdığı haber, Washington ile Riyad arasında yeni bir kriz tartışmasını gündeme taşıdı.
“Özgürlük Projesi” sürpriz etkisi yarattı
NBC News’in isimleri açıklanmayan iki ABD’li yetkiliye dayandırdığı habere göre, Trump’ın sosyal medya üzerinden duyurduğu operasyon Körfez ülkelerinde sürpriz etkisi oluşturdu.
Haberde, Suudi Arabistan yönetiminin ABD ordusunun Prens Sultan Hava Üssü’nü kullanmasına ve ülke hava sahasında operasyon yürütmesine izin vermeyeceğini Washington’a ilettiği öne sürüldü.
Trump ile Bin Selman görüşmesinden sonuç çıkmadı iddiası
Yetkililer, ABD Başkanı Donald Trump ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman arasında yapılan görüşmeden de olumlu sonuç alınamadığını savundu.
İddiaya göre bu gelişmenin ardından Trump yönetimi, “Özgürlük Projesi” operasyonunu geçici olarak askıya alma kararı aldı.
Beyaz Saray’dan farklı açıklama
Öte yandan Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, bölgedeki müttefik ülkelerin operasyon hakkında önceden bilgilendirildiği belirtildi.
ABD yönetimi, operasyonun bölgedeki tarafsız ülkelere ait ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak amacıyla planlandığını savunuyor.
Hürmüz Boğazı gerilimi büyüyor
Trump, 4 Mayıs’ta yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan tarafsız ülkelere ait gemilere eskort sağlanacağını duyurmuş ve bu operasyona “Özgürlük Projesi” adını vermişti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması nedeniyle bölgede 87 ülkeden yaklaşık 23 bin sivilin tahliyesi için operasyon başlatıldığını açıklamıştı.
Trump, 6 Mayıs’ta yaptığı yeni açıklamada ise operasyonun kısa süreliğine durdurulduğunu duyurmuştu.
Bölgedeki kriz piyasaları da etkiliyor
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya yol açarken, petrol fiyatlarında sert hareketler yaşanıyor. Dünya petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği boğazdaki gelişmeler uluslararası piyasalarda yakından takip ediliyor.
Değerlendirme
Suudi Arabistan’ın operasyon için üs ve hava sahası kullanımını sınırlandırdığı iddiası, ABD’nin Körfez’deki askeri koordinasyonu açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin diplomatik ve ekonomik etkilerinin önümüzdeki günlerde daha da belirginleşmesi bekleniyor.
