Yaygın Temizlik Kimyasalı Parkinson Hastalığındaki Hızlı Artışın Gizli Nedeni Olabilir
Ankara, 19 Nisan 2026 — Bilim insanları, bir asırdan uzun süredir metal yağ giderme, kuru temizleme ve hatta kahve dekafeinasyonunda kullanılan trikloroetilen‘in (TCE), dünyanın en hızlı büyüyen beyin hastalığı olan Parkinson’daki artışın gözden kaçan nedeni olabileceği uyarısında bulundu.
Risk Yüzde 500 Artıyor
Journal of Parkinson’s Disease’de yayınlanan araştırmaya göre TCE, bilinen bir kanserojen olmasının yanı sıra düşükler ve doğuştan kalp kusurlarıyla ilişkili bulunuyor. En çarpıcı bulgu ise kimyasala maruz kalanlarda Parkinson hastalığı riskinin yüzde 500’e varan oranlarda artması. Rochester Üniversitesi Tıp Merkezi’nden araştırmacılar, TCE’nin beyne girerek dopamin üreten nöronlara zarar verdiğini ve hastalıkla bağlantılı biyolojik yolları aktive ettiğini tespit etti. Camp Lejeune askeri üssünde kirlenmiş suya maruz kalan personelin Parkinson riski yaklaşık yüzde 70 daha fazla çıktı.
Görünmez Tehdit: Buhar Girişi
Trikloroetilen‘nin en sinsi özelliği, tespit edilmeden maruziyete yol açabilmesi. Kimyasal toprağa ve yeraltı sularına sızarak kilometrelerce uzunluğunda yeraltı bulutları oluşturabiliyor. Long Island’daki bir bulut 6,4 kilometre uzunluğa ve 3,2 kilometre genişliğe ulaşarak içme suyunu kirletiyor. Daha da endişe verici olan, TCE’nin “buhar girişi” adı verilen bir süreçle kirlenmiş zeminden evlere, okullara ve ofislere yükselebilmesi. Bu, insanların sadece kirlenmiş bölgelerin üzerindeki binalarda bulunarak kimyasalı soluyabileceği anlamına geliyor. Radon testinin aksine TCE için rutin testler yaygın değil.
Ofis Çalışanlarında Şaşırtıcı Bulgular
Movement Disorders’ta yayınlanan bir çalışma, New York Rochester’da kirlenmiş bir kuru temizleme tesisinin sadece 91 metre ötesindeki ofis binasında çalışan avukatları inceledi. 79 avukattan dördünde (yüzde 5,1) Parkinson görüldü. Bu oran, yaş ve cinsiyete göre beklenen yüzde 1,7’lik oranın oldukça üzerindeydi. Avukatların yaklaşık beşte birinde TCE maruziyetiyle bağlantılı prostat kanseri, böbrek kanseri, multipl miyelom ve non-Hodgkin lenfoma gibi kanserler tespit edildi. Araştırmacılar, fabrika işçilerinin aksine bu kişilerin sadece yakındaki bir binada çalışarak maruz kalmış olabileceğine dikkat çekiyor.
Kaynak: Journal of Parkinson’s Disease – Movement Disorders – Rochester Üniversitesi Tıp Merkezi Araştırması
